ट्रम्प आणि इराण: गोंगाट असला तरी चर्चांचाच पर्याय
Samael.lol – अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणबद्दल केलेल्या नवीन विधानांचा गंभीरपणे विचार केला पाहिजे. ट्रम्प हे अमेरिकेचे अध्यक्ष आहेत आणि त्यांचे शब्द महत्त्वाचे आहेत. तुर्कीमध्ये झालेल्या नाटो शिखर परिषदेत ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, “मी आता त्यांच्याशी व्यवहार करू इच्छित नाही. ते खरेच अपशकुनी आहेत.”
“जर त्यांच्याकडे अणुशस्त्र असते तर ते ते वापरले असते. माझ्या दृष्टीने, सर्व संपुष्टात आले आहे.”
पण हे ट्रम्प यांचे शेवटचे शब्द आहेत का? नक्कीच नाही. युद्ध आणि मोठ्या कराराच्या चर्चांबद्दल ट्रम्प सतत बोलत राहिले. त्यांचे शब्द विजयाच्या दाव्यांवरून इराणी सभ्यतेचा नाश करण्याच्या धमक्यांपर्यंत आणि चर्चांना पाठिंब्यापर्यंत फिरले. नंतर ट्रम्प यांनी आपल्या धमक्यांवर भर दिला, म्हणाले की अमेरिका “संभवतो आज रात्री त्यांना अधिक कडक आघात करेल”.
ट्रम्प आणि इराण: चर्चांचे भविष्य
अमेरिकेकडे इराणला कठोर आघात करण्याची क्षमता आहे हे वादग्रस्त नाही. पण अमेरिकेला इराणच्या शासनाची इच्छा मोडता आलेली नाही. इराण आपल्या मूलभूत मागण्या सोडण्यास तयार नाही, त्यात समुद्रमार्गावर नियंत्रण हे प्रमुख आहे. ट्रम्प यांना विचारले गेले की, अमेरिका आणि इराणमधील आघात-प्रत्यारोपण म्हणजे चर्चा संपल्या का? ट्रम्प यांनी आपल्या मुख्य चर्चाकार स्टीव्ह विटकोफ आणि जॅरेड कुश्नर यांचा संदर्भ देत म्हटले, “मला काहीही फरक पडत नाही, ते चर्चा करू शकतात.”
“ते खोटे बोलणारे लोक आहेत.”
हे ट्रम्प यांचे विधान असेही दर्शवते की, ट्रम्प यांच्या गोंगाटातही त्यांच्याकडे चर्चांचाच श्रेष्ठ पर्याय आहे. इजरायेलसोबत अमेरिकेने इराणच्या शासनाचा नाश करण्याचा प्रयत्न केला पण ते अपयशी ठरले. चर्चा प्रक्रिया नाजूक आहे. मध्यस्थी करणाऱ्या एका स्रोताने सांगितले की, “हे नक्कीच एक मागे पडणे आहे.” वातावरण “अत्यंत तणावपूर्ण” आहे.
हॉर्मझच्या आखाताचे महत्त्व
इराणच्या शासनाचे मुख्य ध्येय म्हणजे हॉर्मझच्या आखातावरील नियंत्रण टिकवून ठेवणे. जगातील एक पाचवा भाग इंधन आणि वायू वाहतूक थांबवण्याची क्षमता त्याला जागतिक अर्थव्यवस्थेवर नियंत्रण देते. ही शस्त्रे अणुशस्त्र विकसित करण्याच्या शक्यतेपेक्षा अधिक प्रभावी आहेत. इराण हॉर्मझच्या आखातावरील नियंत्रण सोडणार नाही. म्हणूनच इराण मोठ्या कराराचा धोका पत्करण्यास तयार आहे.
इराणच्या माजी सर्वोच्च नेत्या आयातुल्लाह खामेनेई यांची इजरायेल आणि अमेरिकेने २८ फेब्रुवारी रोजी युद्धाच्या पहिल्या दिवशी हल्ला करून हत्या केली होती. त्यांच्या अंत्यसंस्कारांमुळे चर्चा थांबल्या होत्या. इराणच्या शासनाला अमेरिका आणि इजरायेलच्या अपयशाचा आत्मविश्वास मिळाला आहे. घरेलू विरोध अजूनही आहे पण शासनाने हजारो लोकांना मारून आंदोलन दडपून टाकले आहे.
जर दोन्ही बाजूंमधील वाढ रोखली गेली तर मध्यस्थी करणारे लोक मानतात की, इराणशी करार करणे शक्य आहे. यात इराणी मालमत्ता थंड करणे, इराणला तेलाची विक्री करणे आणि हॉर्मझच्या आखातातून वाहतूक मुक्त करणे यांचा समावेश असेल. ट्रम्प यांच्या गोंगाटातही चर्चांचाच मार्ग श्रेष्ठ ठरेल.
