‘It was surreal’: British couple describe having warning shots fired near them by Russian warship

İngiliz çift, Rus fırkatahiriyle çarpışma riskiyle karşı karşıya kaldığını anlattı

It was surreal – İngiltere’de emekli olan Jane ve Alan Kelvey, İngiliz Denizi’nde Rus fırkatahiri tarafından uyarı mermileri ateşlendiğini belirten BBC Newsnight’a anlattı. Salı sabahı İngiltere’nin Wight Adası’nın kıyısından 23 mil uzakta denize açılmış olan deniz yelkenli Bright Future adlı gemide, Rus deniz fırkatası Admiral Grigorovich ile yakından temas sırasında bu olay yaşandı.

“Yelkenliye beş kez havaya atılan mermileri gördük. Bu, ‘sensin mi gördün?’ anlamına geliyordu.” dedi Jane Kelvey. “Dört saatlik bir yelkenle denize açıldığımızda bir yandan da açık denizde yelkenliyiz, bir yandan da motorla hareket ediyoruz. Olayı fark etmemize neden olan şey, yelkenlinin Rus gemisinden 500 yard (457 metre) mesafeden yüksek sesle uyarı mermileri atmasıydı.”

Rus fırkatası, bir Royal Navy gemisiyle diyalog kurmaya çalıştığını ve ardından flaş atmak istediğini ifade etti. Kelvey çifti, Rus yetkililerin yelkenlinin denizdeki hareketini ‘tehlikeli yaklaşım’ olarak değerlendirdiğini belirtti. Ancak çift, bu olayın sadece bir ‘tehlikeli yaklaşım’ olmaktan ziyade, denizdeki yoğunluğu nedeniyle daha fazla önceden planlanmış bir eylem olduğunu savundu.

Rus Denizcilik Bakanlığı’nın açıklaması

Rus Denizcilik Bakanlığı, yelkenlinin fırkatahiriyle çarpışma riski oluşturduğunu ve bu nedenle ‘motor olmayan yelkenli’ olarak adlandırılan geminin yolunun üzerinde hareket ettiğini ifade etti. Ayrıca, bu olayı ‘uluslararası denizcilik kurallarına uygun’ bir eylem olarak açıkladı. Ancak İngiltere Hükümeti, olayın bir ‘yaklaşık’ olay olduğunu ve Rus fırkatahiriyle bağdaşmadığını belirtti.

Kelvey çifti, bu olayın İngiltere’nin Rus teknesi PM-82’den gelen uyarı mermileri atmasıyla ilişkili olmadığını, öte yandan bu fırkatahirin 20 deniz mili (23 standart mil) uzaklıkta denizdeki yönünü belirlemek için birkaç kez flâş atmasıyla ilgili olduğunu söyledi. İngiliz yetkilileri, bu olayı ‘Rus fırkatahirin denizdeki kendi hareketini belirlemek’ için kullanmış olabileceğini düşünüyor.

Açıklamalar ve müdahaleler

Rus Denizcilik Bakanlığı, Admiral Grigorovich’ün yelkenliye doğru atılan mermilerin sadece bir uyarı olduğunu, çarpışmayı önlemek amacıyla yapıldığını savundu. Kelvey çifti ise bu uyarı mermilerinin yelkenlinin üzerine doğrudan atıldığını ve gereksiz olduğunu belirtti. Olayın ardından bir Royal Navy gemisi olan HMS Tyne, yelkenliye gelerek kaptan ve ekip ile konuşup denizdeki güvenliğini kontrol etti.

Kelvey çifti, Rus fırkatahiriyle karşılaştıklarında denizdeki çoğumuzun gibi motorla değil yelkenle hareket ettiğini, bu nedenle daha az yönlendirilebilir olduğunu da ifade etti. İngiliz yetkililer, fırkatahirin denizdeki görünümüne göre hareketini ‘ikaz’ niteliğinde bulduğunu, ancak bu olayın sonuçlanmaması için daha fazla izlenmesi gerektiğini kaydetti.

Olayın genel bağlamı

Olay, Salı sabahı bir Rus deniz fırkatahirinin İngiliz denizcilik birimleri tarafından izlenmesiyle başlayan bir serinin sonu olabilir. Bir hafta önce, İngiliz kara kuvvetleri bir Rus ‘karanlık flot’ tankerini yakaladı ve bu, İngiliz ordusu tarafından yürütülen ilk benzer operasyon oldu. Bu nedenle Rus fırkatahiriyle ilgili olarak denizdeki yelkenliye karar verilen bu hareket, bir dizi düzenli izleme ve detaylı eylemin ardından gerçekleşti.

British Ministry of Defence, Rus fırkatahiriyle karşılaşılan durumun sadece bir ‘kavga’ olduğunu, ama aynı zamanda denizdeki motorluk bitmiş bir yelkenlinin çevresinde devam eden bir ‘gizli hareket’ olduğu görüşlerini paylaştı. Kelvey çifti, bu hareketin sadece bir adımla sınırlı kalacağını, ama Rus fırkatahirinin denizde daha uzun süre kalmasını sağlayabileceğini belirtti.

Britanya, NATO aracılığıyla Rus fırkatahiriyle ilgili bilgileri paylaşmıştı. Gemi, özellikle 20 nautical mile (23 mil) uzaklıkta İngiltere’nin kıyılarından uzaklaşan denizcilik hareketlerinin bir parçası olarak geçti. Bu nedenle, Rus yetkililerin denizdeki dengeyi sağlamak ve farklı denizler arasında taşımacılık yapmak amacıyla bu tür operasyonlara devam etmeye çalıştıklarını ifade ettiler.

İngiliz yetkililer, Admiral Grigorovich’ün önceki haftalarda denizdeki uygulamaları ve bir Rus deniz fırkatahirinin izlenmesiyle ilgili haberleri aldı. Yelkenli, bu fırkatahirin denizdeki hareketlerine ‘tehlikeli’ bir şekilde yaklaşmış olabileceği için, Britanya Hükümeti’nin bu olayı ‘tehlikeli bir yaklaşma’ olarak değerlendirdiğini belirtti.

Yelkenlinin denizdeki durumu

Yelkenlinin, denizin muazzam uzaklığında bulunan bir ‘tehlikeli yaklaşım’ yapması, aynı zamanda İngiliz yetkililerin ‘motor olmayan’ bir yelkenlinin denizdeki belirsizliğini nedeniyle denizde daha rahat bir yol açabileceği yönünden bir öngörmedir. Kelvey çifti, bu olayın sadece bir ‘önemli denizdeki an’ olduğunu, ama aynı zamanda denizdeki dikkat çekici bir davrandığını ifade etti.

Rus fırkatahiri, son aylarda denizdeki herhangi bir diğer aracıyla birlikte deniz yolculuğunu devam ettirdi. İngiliz yetkililer, bu fırkatahiriyle birlikte ‘tehlikeli bir yapının’ bir parçası olduğunu ve bu nedenle onunla ilgili olarak gizli hareketlerin devam ettiğini tahmin etti. Bu yüzden, yelkenlinin hangi denizdeki konumunu ve neden Rus fırkatahirinin denizdeki yaklaşımını kaydettiğini açıklamak zorundaydı.

Kelvey çifti, Rus yetkililerin denizdeki hareketlerinin sadece bir ‘tehlikeli yaklaşma’ olduğunu, ancak aynı zamanda bu hareketin ‘kendi denizdeki risklerini dengelemek’ için yapılması gerektiğini savundu. İngiliz yetkililer, bu tür denizcilik hareketlerinin Rus fırkatahiriyle ilgili olarak kıyıdaki bir kamera izleme sistemi aracılığıyla düzenli olarak izlendiğini, ama aynı zamanda ‘tehlikeli bir davranış’ olup olmadığını belirlemek için daha fazla veri gerektiğini ifade ettiler.

Britanya Hükümeti, Rus fırkatahiriyle ilgili daha fazla bilgiyi açıklamak amacıyla yelkenlinin yolculuğunu izleyen bir denizcilik gemisi gönderdi. Bu nedenle, olayın denizdeki bir seyahat sırasında yaşandığı ve bu seyahatin Rus fırkatahirinin denizdeki etkisini ölçmeye yönelik bir eylem olduğu öne sürüldü. Kelvey çifti, bu olayı hem ‘denizdeki bir kavga’ hem de ‘denizdeki bir kamera izleme’ hareketi olarak değerlendiriyor.

Kaynaklar ve İngiliz Hükümeti’nin açıklaması

Britanya Hükümeti, bu olayın Rus fırkatahiriyle ilgili olarak sadece bir ‘tehlikeli yaklaşma’ olduğunu, ama aynı zamanda denizdeki tehlikeli durumları değerlendirmek için bir eylem olarak kabul etti. Kelvey çifti, bu tür bir denizdeki yaklaşma sadece bir ‘çarpışma riski’ olduğu için değil, aynı zamanda bir ‘ikaz’ da olabileceğini ifade etti.

Yelkenlinin denizdeki yolu ve Rus fırkatahiriyle ilişkisi, İngiliz yetkililerin bu olayı ‘denizdeki belirsizliği nedeniyle bir kavga’ olarak değerlendirmesine