US-Iran talks to begin in Switzerland as Tehran says it has closed Hormuz Strait
Cuộc đối thoại Mỹ – Iran bắt đầu tại Thụy Sĩ
US Iran talks to begin in Switzerland – Ngày Chủ nhật tới đây, các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran sẽ khởi động tại Thụy Sĩ, dù Iran vừa tuyên bố tạm thời đóng cửa Vùng biển Hormuz sau khi Israel tiến hành một loạt cuộc không kích vào Nam Lebanon. Theo thông tin từ Tehran, việc này là phản ứng trước các cuộc tấn công của Israel khiến nhiều thiệt hại tại Lebanon. Trong khi đó, Mỹ phủ nhận tuyên bố này, khẳng định giao thông qua Vùng biển Hormuz vẫn diễn ra bình thường.
Bối cảnh tranh cãi về tuyến đường hàng hải chiến lược
Các cuộc đàm phán giữa hai cường quốc này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau xung đột giữa Israel và Hezbollah, lực lượng vũ trang được Iran hậu thuẫn. Dù đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, tình hình vẫn chưa ổn định khi Iran cáo buộc Mỹ vi phạm cam kết về việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon. Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (Centcom) cho biết ít nhất 55 tàu thương mại đã qua Vùng biển Hormuz vào cuối tuần trước, vận chuyển hơn 17 triệu thùng dầu thô.
Phái đoàn Iran, bao gồm lãnh đạo Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, đã tới Thụy Sĩ trước khi Vice President JD Vance rời Washington tham gia hội nghị. Tuy nhiên, sự đóng cửa Vùng biển Hormuz đã làm dấy lên lo ngại về ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng toàn cầu. Nếu tình trạng này kéo dài, giá dầu có thể tăng mạnh, tác động đến kinh tế nhiều quốc gia.
Vai trò của Pakistan trong hòa đàm
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif sẽ tham dự lễ khai mạc cuộc đàm phán, nhấn mạnh vai trò trung gian của nước này trong suốt cuộc xung đột. Pakistan từng tổ chức vòng đàm phán trước đây giữa Mỹ và Iran, đóng vai trò quan trọng trong việc nối lại các cuộc thương lượng. Bộ Ngoại giao Iran cho biết họ sẽ yêu cầu phía Mỹ thực hiện các cam kết trong thỏa thuận ban đầu, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ổn định khu vực.
Trước đó, xung đột giữa Israel và Hezbollah đã bùng nổ trở lại vào ngày 2/3, gây ra hàng nghìn người thiệt mạng ở Lebanon. Theo Bộ Y tế Lebanon, ít nhất 4.057 người đã tử vong kể từ khi xung đột nổ ra. Các cuộc tấn công của Israel vào Nam Lebanon vào cuối tuần trước được cho là nguyên nhân dẫn đến việc Iran đóng cửa Vùng biển Hormuz, dù Mỹ khẳng định tình hình vẫn bình thường.
Tình hình an ninh khu vực và thách thức hòa đàm
Trong bối cảnh này, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran được kỳ vọng mang lại tiến bộ trên vấn đề hạt nhân cũng như hòa giải ở Lebanon. Tuy nhiên, sự bất đồng giữa hai bên tiếp tục ảnh hưởng đến tiến trình hòa đàm, khi Iran cho rằng các hoạt động quân sự của Israel là vi phạm thỏa thuận. Đáng chú ý, Centcom xác nhận giao thông qua Vùng biển Hormuz vẫn diễn ra, với ít nhất năm tàu di chuyển bình thường.
Dù có sự xung đột về thông tin, cuộc đối thoại Mỹ – Iran vẫn được coi là bước tiến quan trọng trong việc giảm căng thẳng khu vực. Các chuyên gia nhận định, thành công của đàm phán phụ thuộc vào khả năng cân bằng giữa nhu cầu an ninh quốc gia và ổn định toàn bộ khu vực. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên trong suốt thời gian 60 ngày để thảo luận về các điều khoản quan trọng.
Phát biểu tại Thụy Sĩ, Vice President JD Vance nhấn mạnh mục tiêu của cuộc đàm phán là làm cho cả Israel và Lebanon trở nên an toàn hơn. Ông cho biết: “Tình hình đang có dấu hiệu cải thiện và tốc độ xung đột đã chậm lại.” Tuy nhiên, Hezbollah vẫn cho rằng các cuộc không kích của Israel là nỗ lực “phá hoại” thỏa thuận lớn hơn giữa Mỹ và Iran.