Henry Zeffman: What does Keir Starmer do next after Andy Burnham’s Makerfield win?

Henry Zeffman: Andy Burnham’ın Makerfield kazanmasının ardından Keir Starmer ne yapacak?

Henry Zeffman – Andy Burnham’ın Makerfield belediye seçimlerinde zafer kazanması, Keir Starmer’e yönelik eleştirilerin içine yeni bir camur karıştırdı. “Delusiyonel,” “biraz deli,” “tamamen deli” gibi ifadeler, milletvekillerinden gelen mesajlarda sıkça karşımıza çıktı. Burnham’ın seçim zaferi, Starmer’in ikinci kez yürürlüğe sokulmuş hükümeti yeniden kurmanın göstergesi olarak görülüyor. 14 yıl aradan sonra bir kez daha cumhurbaşkanlığına döndürdüğü partinin iç çatışmalarını çözmeye çalışan Starmer, bu kez ise komutanlık görevinin sadece bir geçimli olduğunu düşünmektedir.

İç Çatışmaların Gözüne Korku

Burnham’ın kazanması, Starmer ile diğer lider adayları arasındaki rekabette dengenin kaybedildiğini gösteriyor. Geçmiş iki yıl içinde Starmer, hem hükümete döndürmek hem de partinin yeniden birleşmesi için en çok çaba harcadığı dönemleri yaşadı. Bu süreçte en kötü genel seçim zaferini yaşatan 2019’dan beri lideri onu bir yana bırakmak isteyenlerin sayısı arttı. Yetkililer arasında farklı politik fikirler ve yaş grupları bir araya gelirken, hepsi aynı fikirdeydi: Starmer’in liderlik görevinden ayrılacağına dair bir zaman geldi.

Starmer’in destekçileri ise bu eleştirilere karşı. Onlar, Burnham’ın sayesinde partinin toplumla olan bağlarını yeniden kurabileceği ve iç çatışmaların en azından göze çarpan bir şekliyle bitebileceği fikrini savunuyor. “Konservatiflerin son seçimde kaybetmesiyle, Britanlılar onları kendileri için ‘yalnızca kendilerini düşünürler’, ‘hakaretci’ ve ‘bölünmüş’ olarak gördü,” diye bir belge Starmer’in destekçileri arasında dolaşıyor. “Benzer şekilde, biz de kendi kendimize benzemeyelim.” Ancak, Starmer’in kendi söylemine göre, partideki sürtünmelerin toplumun içine yayılmaya devam ettiği fikrini dile getiriyor.

Burnham’ın Hükümete Dönmeye Hazır Olduğu Sanılıyor

Burnham’ın liderlik yolculuğuna dair olanların daha çok izleyicisi olduğunu belirten milletvekilleri, bu süreci “kronik” olarak tanımlıyor. Bu terim, üyelerin tek bir adayla buluşması ve bir liderlik seçimi gerçekleştirmeye gerek olmaması anlamında kullanılıyor. Yani, Starmer’in seçimi burada bir hata olarak görülmeyecek. Burnham’ın destekçileri, 81 milletvekili desteği ile olağanüstü bir gerekçenin var olduğunu savunuyor. Bu senaryoda Burnham, 2007’de Gordon Brown’un olduğu gibi direkt seçilebilir.

Tabii ki, bu durumda bazı gecikmeler yaşanabilir. Wes Streeting, geçen ay Starmer’in liderliği boykot etmekle tanınan sağlık bakanı, Burnham’ın zaferiyle birlikte liderlik yarışmasına katılmayı teklif etti. Ancak, Streeting’in hâlâ 81 milletvekili desteği bulup bulamayacağı net değil. Bazı meslektaşlarının gizli bakışlarını fark eden Streeting, bu konuda “kendi deyimlerine göre” teyit aldı. Başlangıçta onu bu yarışa dahil etme planı olanlar, kısa sürede Burnham’ın yerini almak için gizli gizli ona yer vermek zorunda kalabilir.

Starmer’in Hâlâ Güçlü Olması Gerekir

Starmer’in bu arada hükümeti yeniden kurmak için yeterli desteği hâlâ elinde olduğunu belirtmektedir. Onun öne sürdüğü liderlik seçimi, partinin üyelerinin itirazları ile sadece bir görsel eylem haline gelebilir. Ancak, Starmer’in “onun kendi çatışmaları” öne sürmekle yapılan en büyük düşüncenin, partinin içindeki dalgalanmaları kesmeye çalıştığına inanıyor.

Bir yandan Starmer’in cumhurbaşkanı olarak olduğu bir konsensusun varken, diğer yandan hem partinin hem de hükümetin idaresi için ne kadar itibarı olduğunu tartışmak gerekir. 2022’de Boris Johnson’un devrimi, Starmer’in kendi milletvekillerinin desteği ile bir hükümeti yeniden kuramadığından kaynaklanmıştı. Şu anki durumda, Starmer’in hem cumhurbaşkanlığı hem de partinin liderliği görevini sürdürebileceği temin edilmektedir.

Starmer, verdiği demeçte liderlik seçimlerinin “partimizi ve hareketimizi parçalayacağını” belirtti. Ancak, bu şekilde bir seçim olursa, onun kendi kurtuluşu için partinin sürtünmelerini artırdığı kanaatine varmak zorunda kalabilir. Bu noktada, Starmer’in hâlâ cumhurbaşkanı olarak herkesin kabul edeceği bir konsensusun varsa, olayda bir “kronik” olmaz. Aksine, Starmer’in içsel liderlik yarışmasının geri kalanına yönelik belirli bir stratejisinin var olmasına rağmen, onu dışarıda bırakmak için daha fazla savunma gerekebilir.

Burnham’ın zaferi, Starmer’e karşı bir gizli itibar kaybı olabilir. Ancak, Starmer’in bir liderlik yarışmasında eleştiriye açık olmaya hazır olduğu konusunda da söz verdi. Daha önce altı yıl boyunca her iki tarafın birleşmesi ve sürtünmelerin üstesinden gelmesi için bugüne kadar değişmeden bu varoluşu koruyordu. Bu sene de o sadece partisinin çatışmalarını dengelemekle kalmayacak, aynı zamanda kendini korumak için seçime girecek.

Bir yandan Starmer’in 81 milletvekili desteğine ihtiyaç duymadığı için, bir seçim tarihine daha az kilitlik yaklaştığı görülmektedir. Ancak, onun bir cumhurbaşkanı olması, olayda bir dengesizlik yaratır. Cumhurbaşkanı yalnızca partisinin büyük çoğunluğunun desteği ile kurulabilir. Burnham’ın zaferi, Starmer’in bu rolde ne kadar güvenilir olduğu konusunda hemfikir olmaya zorlayabilir.

Starmer’in bir kez daha党内 bir liderlik yarışmasına girmeyeceği fikri, bir yandan bir azim göstermesi, diğer yandan partinin içsel yapısının dengesiz olduğu anlamına gelebilir. Yani, Starmer’in seçimden kurtulması, Burnham’ın içindeki güçlerin gizli olarak ona yatkın olduğu anlamına gelir. Ancak, Starmer’in kendi beklentileriyle birlikte, partisinin üyesi olmanın ne demek olduğunu bir kez daha belirtmektedir.

Keir Starmer, bir yandan yarışmaya girecek, diğer yandan da bir hükümeti yeniden kurmak için hesap vermek zorunda kalacaktır. Bu iki hedef, onun kendi seferberliğiyle çatışabilir. Burnham’ın zaferi, partinin birleşmesine ve Starmer’in kendi hedeflerine ulaşmasına yardımcı olabilir. Ama bu süreçte, Starmer’in liderliği için yeterli desteği hâlâ elinde olduğunu belirtmek zorunda kalabilir.